Kategoriler
Haberler

Üniversiteleri Teknoloji Transferi Merkezi Yapabilmek İçin Ne Gerekiyor ?

EBİLTEM (http://ebiltem.ege.edu.tr/)  Ege Üniversitesi’nin Ar-Ge çalışmalarını ve özellikle Üniversite-Sanayi İşbirliğini güçlendirmek amacı ile kurulan Bilim Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi’dir. Merkez aynı zamanda Ege Üniversitesi’nin Ar-Ge’ye tahsis ettiği kaynakların, farklı destek programları üzerinden en etkin ve yerinde kullanılmasına aracı olmaktadır. EBİLTEM’in 28-30 Kasım tarihleri arasında düzenlediği “AreGE2” etkinliği kendi alanında bir ilkti. “ Define Adası” adı altında Üniversite Patentleri Yarışmasında 42 üniversiteden 129 proje yarıştı. Fikri mülkiyet hakları, teknoloji transferi ve ticarileştirme alanlarında 3 grup altında toplanan jüri üyeleri başarılı projeleri belirledi. Jüri üyeleri:

•    Alphan Manas (3 Grup Jüri Başkanı)
•    Aysu Dericioğlu, Ankara Patent Bürosu
•    Elbruz Yılmaz, BTS&Partners
•    Elif Baktır, Teknolojik ve Kurumsal İşbirliği Merkezi, TEKİM
•    Erol Erbay, Petkim
•    Fuat Sami, LabX
•    Hamit Serbest, Üniversite Sanayi İşbirliği Merkezleri Platformu, ÜSİMP
•    İhsan Elgin, Girişim Fabrikası, Özyeğin Üniversitesi
•    M.Kaan Dericioğlu, TOBB FMH Komisyonu Başkanı
•    Mahmut Kiper, TTGV Teknoloji Yatırım Sermayesi
•    Murat Baybali, TÜBİTAK, Hukuk Müşavirliği
•    Mustafa İhsan Kızıltaş, ODTÜ Teknokent
•    Numan Numan Bayraktaroğlu, 212 CapitalPartners
•    Ömer Hızıroğlu, İnovent, Sabancı Üniversitesi
•    Taylan Demirkaya, Embriyonix, İzmir Ekonomi Üniversitesi
•    Uğur Yüce, Enda Holding

Üniversite Patentleri Yarışmasına katılan üniversitelerin dağılımı:
Ege Üniversitesi    24    Hacettepe Üniversitesi     3
ODTÜ    20    Dokuz Eylül Üniversitesi    3
Gazi Üniversitesi   10    Gaziantep Üniversitesi    2
Erciyes üniversitesi    9    Marmara Üniversitesi    2
Selçuk Üniversitesi     6    Sabancı Üniversitesi    2
Adnan Menderes Üniversitesi    6    Kocaeli Üniversitesi    2
Uludağ Üniversitesi    5    Gata Eğitim Hastanesi    2
İstanbul Üniversitesi    5    Uşak Üniversitesi    2
Ondokuz Mayıs Üniversitesi   4    İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi    2
Pamukkale Üniversitesi   4

Ben projelerin çoğunu inceledim. Projenin başarılı olmasının yanında birçok öğretim üyesinin yaklaşımı genelde “Vatanıma, Milletime yararlı olayım” şeklindeydi. Patent almayanların yanında sadece Türkiyede başvuru yapıp yurt dışı patent başvuru sürecini kaçıranlar vardı. Türkiye’deki önemli eksiklik budur. Böylesine ilk kez yapılan bir yarışmaya 3 üniversitenin yaptığı başvuru sayısının toplamda %60’ı temsil etmesi, öteki üniversiteler adına beni çok şaşırttı. Babam Prof. Oğuz Manas’a seksenli yılların sonunda rektörlük teklif edildiğinde “Üniversitelerde görselliğe (bina, yeşillendirme vs) verilecek önemin anlamının olmadığı, öğretim kadrosunun yaptığı araştırma, yayın ve kitap sayılarının önemli olduğunu” vurgulamıştı. O zamanki düzenin buna izin vermediğini ve kendisinin rahatça proje yapabilmesi için rektör olmaması gerektiğini söyleyerek rektörlük teklifini geri çevirmişti. “Babam bunu söyleyeli 20 seneden fazla oldu. Sevgili devletimizin daha yeni aklına geldi. Hükümeti eleştirmiyorum, en azından hükümet olduktan 10 yıl sonra akıllarına geldi. Daha öncekilerin ise hiç aklına gelmedi. Şimdi artık ““Üniversitelerarası Girişimcilik ve Yenilikçilik Endeksi” uygulaması başlıyor: http://www.sabah.com.tr/Egitim/2012/10/10/iste-turkiyenin-en-girisimci-universiteleri
Endeks 5 boyut’tan oluşacak:
1.    Bilimsel ve teknolojik araştırma yetkinliği,
2.    Fikri mülkiyet havuzu, işbirliği ve etkileşim,
3.    Girişimcilik ve yenilikçilik kültürü ile
4.    Ekonomik katkı ve
5.    Ticarileşme
Şu andaki sıralamada ilk 12 üniversite sıralaması aşağıda. Bence sıralama kesinlikle hakkaniyetli olmuş:
1.    Sabancı Üniversitesi – 84 puan,
2.    Orta Doğu Teknik Üniversitesi – 83 puan,
3.    Bilkent Üniversitesi – 70 puan,
4.    Özyeğin Üniversitesi – 69 puan,
5.    İstanbul Teknik Üniversitesi – 67 puan,
6.    Boğaziçi Üniversitesi – 65 puan,
7.    İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü – 58 puan,
8.    Koç Üniversitesi – 57 puan,
9.    Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü – 57 puan,
10.    TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi – 54 puan,
11.    Hacettepe Üniversitesi – 49 puan,
12.    Ege Üniversitesi – 47 puan
Bundan sonra artık üniversiteli arkadaşlarım okudukları üniversitelerin geçmişine ve ününe bakıp “……. okumak bir ayrıcalıktır” demek yerine “bizim Girişimcilik ve Yenilikçilik Endeks puanımız …’dir” demeleri gerekecek.
Şimdi ülkemizden uzaklaşıp bu konuda en ileride olan ABD’ye bakalım: ABD’de “The Association of University Technology Managers (AUTM) – Üniversiteler Teknoloji Başkanları Birliği” üniversitelerarası ve/veya üniversite-sanayi arası teknoloji (patent) transferini organize ediyor. 1974 yılında kurulan bu birliğin ilk toplantısına 75 üniversite katılırken, bugün itibariyle 3,500 üyesi var. Amerikan üniversitelerinde her yıl yaklaşık olarak 3,000 patent üretiliyor. Bu patentlerin çoğu start-up şirketlere ve firmalara transfer ediliyor. Bazılarında ise, patent sahibi öğretim üyesi de patent ile beraber ya start-up’ı kuruyor ya da o şirkete ortak oluyorlar. 2007 yılında ABD üniversiteleri bilim ve mühendislik alanındaki araştırmalara 49.4 milyar USD ayırdı. Bu rakamın da %5’i (yaklaşık 2.7 milyar USD) sanayi’den geldi. Bugün itibariyle ABD üniversitelerinde pazarlanmayı bekleyen yaklaşık 140,000 civarında patent bulunmaktadır.
Bu rakamlar eşliğinde Türkiye’nin yolun çok ama çok başında olduğunu bilmemiz gerekiyor. Türkiye büyük hedefler önüne koymuşken “Orta Gelir Tuzağı” na düşmemesi için daha agresif politikalar geliştirip, geleceğin, KOBİ’lerde değil milyar USD değere 5 yılda ulaşacak yüksek katma değer üreten şirketlerde olduğunu anlaması gerekir.