Kategoriler
Haberler

Arçelik Triportöre Ne Oldu?

triportor
Arçelik Triportör’ü orta yaşlılar hatırlar. 1970’li yıllarda ara sokakların vazgeçilmez seyyar satıcı aracıydı. Tüpler taşındı, sebze-meyveler satıldı. Sonra da yok olup gittiler. Peki niye yok olup gittiler? Araç ihtiyaçlara cevap mı vermiyordu? Hayır; Hikayesi ilginç (benim bildiklerim dışında bilgisi olanların bilgilerini buraya yazmaya hazırım). Arçelik Triportör yukarıdaki resimde görmüş olduğunuz Ferdinando Innocenti’nin bir ürünüydü. Adı da Lambro’ydu aslında. 1931 yılında çelik tüp üreten, 2. dünya savaşı sonunda motor scooter üretmeye başlayan bu firmanın Arçelik için ürettiği Triportör 3 silindirli, geri vitesi olmayan 3 ileri vitesli 150cc motorluydu. Frenler arka tekerleklerdeydi. Firma motoru 1965 yılında 198cc’ye arttırdı. Ayrıca kargo kapasitesini de 11 cwt’a çıkardı.

Türkiye’de Devrim arabası yapılmaya çalışılan yıllarda, Arçelik’in Lambro’dan Triportörü ön kasasız alıp, üstüne fiberglass gövde oturtup sattığı, biraz katma değer sağladığı hayaline kapılmışken, gene İtalyan Isocarro Triportör’ün gövdesine gözüm çarptı. Meğer Arçelik Triportör’ün kaportası da Isocarro’dan bire-bir alıntıymış. Allahım o ne yaratıcılık öyle. Kapı sadece farklı yere açılıyor ve öne 2 tane sinyal lambası eklenmiş. Sıfır katma değer (haklarını yemeyelim %0.02) ile al sana Triportör. Lambro’nun üreticisi Ferdinando Innocenti, üretimi 1972 yılında durdurunca (zaten Isocarro’da 1966 ylında üretimi durdurmuştu) Arçelik te sanırım zahmet edip birşeyler yapmadı ve Arçelik Triportör’ün Türkiye’deki satışı da durmuş oldu. O yıllara geri gitmek ve bu işin başında olmak isterdim. Acaba diyorum ben de aynı kolaylığa kaçarmıydım. Yok yok, ben yapamazdım bunu.

Yukarıda Arçelik Triportörün ihtiyaçlara cevap vermemesi konusunda bir ek bilgi vermek istiyorum. Yazıda 4 resim görüyorsunuz. En sağdaki resimde bulunan Cushman marka 3 tekerleklekli araba, 1936 yılında ismi değişerek Cushman Motor Works olan firma tarafından üretilmektedir. 1970 yılından beri New York Polis Teşkilatı’nın şehir içinde yürüyerek dolaşan polis memurlarının kullanımında olan bu araçlar, aynı zamanda ABD posta teşkilatı, havalimanları ve fabrikalar tarafından yoğun olarak kullanılıyor. Ayrıca üretimi de devam ediyor. 18 hp beygir gücündeki araç yaklaşık 1,000 kilo yük taşıyabiliyor ve max 60 km hız yapıyor.

3 Tekerlekli araçlara dikkatinizi çekmek için bu yazıyı yayınlamayı düşünmüştüm. Ama konu Arçelik ile ilişkilenince, Türkiye niye bir otomobil markası çıkaramadı? sorusunun cevabını hepinizin yavaş yavaş anlamaya başladığınızı görüyorum.