Özelleştirme İhalelerine Hesapsız Kitapsız Girenler ile Onlara Kredi Verenleri İnceleyelim

21 Mar
Mart 21, 2015

İki önceki yazımda Milli Piyango Özelleştirmesi’nden bahsetmiştim. Dün Bloomberg HT‘de, Net Holding-Hitay Konsorsiyumu, krediyi bulduğunu ima eden, yani
Milli Piyango ihalesini kazanan grupu bankalardan 2 milyar dolar kredi arıyor mesajı ile çıktılar. Deutsche Bank AG’ye yetki veren Konsorsiyum için krediyi verecek bankalar ise Akbank ve Denizbank. Peki kârlı olmadığı aşikar olan bir projeye niye kredi verilir? Aslında cevapları hazır:
1) Kredi uzun vadeli ve zarar edileceği 6. yıldan sonra net olarak anlaşılmaya başlanacak,
2) Banka(lar) elinde bulunan fonu müthiş bir faiz ile plase ettiği için mutlu,
3) Krediyi veren yöneticiler bu işten iyi bir ikramiye alacaklar. Eh, o kadar yıl geçtikten sonra pozsyonları değişeceği için kredi geri ödenmediği zaman zarar yazan da kendileri olmayacaklar nasılsa.

Krediyi veren bankalar zararı telafi etmek için kredi süresinin sonuna doğru Milli Piyango bileti almaya başlarlar artık.

Yukarıdaki örnekten başkaca olmasaydı olaya duygusal yaklaşıyor zannedebilirdim kendimi. Ama aşağıdaki gibi daha çok örnek var:
20150319_085709
Geçenlerde şehir efsanesi haline gelen “Güneş Enerjisine Dayalı Lisanslı Elektrik Üretimi Tesisi İhaleleri” yapılmaya başlandı.

Yukarıdaki Tablo’dan sizlere bir örnek vereceğim: SBD Enerji Üretim ve Tic. Ltd. Şti., 5 MW’lık bir lisans için yapacağı yatırıma karşılık MW başına Devlete ödeyeceği Katkı Payı yaklaşık 1 Milyon USD. Bu konuda yatırımcı olan, çalışan ve araştıran birçok arkadaşıma sordum: “Benim gözden kaçırdığım birşey mi var?” Sonuçta yapılan iş o kadar anlamsız ki: Hem Güneş Enerjisi için yatırımın geri dönüşünün uzun olması nedeniyle yüksek fiyat’tan satın alma garantisi veriyorsun. Sonra dönüp yatırımcıdan MW başına yatırdığı para kadar bir de ek bedel alıyorsun. Yani verdiğini alıyorsun. Sonuçta yatırımın geri dönüşü 12-16 yıla kadar çıkıyor. Bu hesabı bilmelerine rağmen firmalar gene de ihaleye girip teklif veriyorlar.
20150319_085759-1

Diyarbakır’da 7 MW kurulu kapasite için MW başına 1.591.000 TL (600,000 USD) Devlete Katkı Payı verecek Degün Enerji Elektrik Üretim A.Ş.‘nin de nasıl bir hesap yaparak bu teklifi verdiğini merak ediyorum.

Güneş Enerjisi konusunda aktif olan birçok siteye baktığımda 600 MW olan sınırın kalkması konusunda bir bağırış-çığırış görüyorum. Devlet kolayını bulmuş;
1) 600 MW’lık “Güneş Enerjisine Dayalı Lisanslı Elektrik Üretimi Tesisi İhalesi” yap,
2) Ortalama MW başına 800,000 USD Katkı Bedeli al ve 480,000,000 USD kasana koy,
3) Sonra da bu firmalardan elektriği Güneş Enerjisi yatırımı pahalı olduğu için pahalıya al. Sonuçta bu da Devletin icat ettiği bir borçlanma enstrümanıdır.

Yazdıklarıma yıllar sonra dönüp bakarsınız. Diyorum ki; Firmalar 4-5 yıl yıl sonra “alım garantisi süresini uzatın” diye yalvarmaya başlayacaklar. İşte o gün gelince Devlet ne yapacak onu çok merak ediyorum.

Ekitekler:, ,
Copyright © 2016 - Alphan Manas Blog